KRYTERIA WYBORU KSIĄŻEK DO GŁOŚNEGO CZYTANIA DZIECIOM
opracowane przez Fundację "ABCXXI - Program Zdrowia Emocjonalnego",
inicjatora kampanii "Cała Polska czyta dzieciom".
Kryteria, jakimi kieruje się Fundacja przy polecaniu książek do głośnego czytania
dzieciom, służą z jednej strony podnoszeniu ogólnego poziomu kultury i wiedzy,
z drugiej zaś ochronie i wspieraniu zdrowia emocjonalnego dziecka.
(Zdrowie emocjonalne to wg. Daniela Golemana, autora "Inteligencji emocjonalnej",
dobre samopoczucie psychiczne i moralne, umiejętność racjonalnego myślenia oraz
zdolność nawiązywania dobrych i trwałych związków z ludźmi).
Proponujemy, by do głośnego czytania dzieciom wybierać książki:
*skierowane do dziecka i ciekawe dla niego
* sensowne - o czymś istotnym dla dziecka lub uczące czegoś ważnego
* napisane lub tłumaczone poprawną i ładną polszczyzną
* uczące racjonalnego myślenia
* przynoszące wiedzę i/lub rozrywkę na wysokim poziomie
* rozwijające dobry smak i poczucie humoru
* niosące przesłanie szacunku wobec dziecka, ludzi, innych istot, zwierząt,
przyrody, kraju, uznanych norm społecznych i prawa
* dostosowane do wieku i wrażliwości dziecka, nie wzbudzające lęków i niepokoju
* niosące pozytywny przekaz moralny, promujące wzorce właściwych postaw i zachowań
* rozwijające wrażliwość estetyczną
* kształtujące postawę optymizmu i wiary w siebie oraz pozytywne nastawienie
do świata
* unikające stereotypów związanych z płcią - np. że dziewczęta nie umieją
myśleć racjonalnie,
a ich głównym zadaniem jest podobać się i zaspokajać potrzeby innych,
że chłopcy mają być twardzi i niewrażliwi, ich niekulturalne lub nieodpowiedzialne
zachowania toleruje się "bo są chłopcami" itp.
* unikające stereotypów kulturowych, rasowych, narodowych etc., nawet
jeśli podane są w niewinnej lub humorystycznej formie: że dzieci można bić,
że przemoc jest akceptowanym sposobem rozwiązywania problemów, że wyśmiewanie
innych świadczy o poczuciu humoru, nieuczciwość jest dozwolona lub akceptowana
(np. ściąganie), że cwaniactwo lub łamanie norm jest dowodem zaradności, że
ludzie danej rasy/narodowości są źli, głupi, nieuczciwi itp.
* unikające przemocy nawet w zabawie.
Staramy się zwracać uwagę rodziców na przenoszone z pokolenia na pokolenie stereotypy
i niedobre wzorce zachowań, które znajdują swe odbicie i wzmocnienie w literaturze.
Nie proponujemy unikania wartościowych książek, które je zawierają, ale czytanie
ich z taką świadomością i dyskutowanie z dzieckiem na temat skutków fałszywych
postaw i przekonań, które istniały w przeszłości lub jeszcze istnieją. Mamy
nadzieję, że powyższe kryteria zechcą też wziąć pod uwagę współcześni polscy
twórcy literatury dziecięcej oraz wydawcy.